Zakatul‑Maal
De meest voorkomende vorm van Zakaah
Binnen de islam bestaan meerdere soorten Zakaah, zoals de zakaah over vee, landbouwopbrengsten, handelsgoederen en gevonden schatten etc.. In dit artikel richten wij ons echter uitsluitend op Zakatul‑Maal, de zakaah over geld en bezit, omdat dit de vorm is waar de meeste moslims in Nederland en omgeving mee te maken hebben. Voor de andere soorten Zakaah raden wij aan om mensen van kennis of betrouwbare geleerden te raadplegen, of authentieke islamitische boeken te gebruiken.
Wat is Zakatul‑Maal?
Zakatul‑Maal is de verplichte afdracht van 2,5% van je geld en bezittingen wanneer je aan alle voorwaarden voldoet. Het is een daad van zuivering: van je bezit én van je hart.
Wanneer ben je zakatplichtig?
Je bent verplicht Zakatul‑Maal te betalen wanneer:
• je moslim bent
• je een vrij persoon bent
• je bezit de Nisaab bereikt
• je vermogen één volledig islamitisch jaar (hawl) boven de Nisaab blijft
• je vermogen volledig in jouw bezit is
De Nisaab: de grens voor Zakatul‑Maal
De Nisaab wordt berekend op basis van:
• 85 gram goud, of
• 595 gram zilver
Veel geleerden adviseren het zilver‑Nisaab, omdat dit meer mensen in staat stelt Zakaah te geven en dus meer armen helpt. Anderen kiezen het goud‑Nisaab omdat deze dichter ligt bij de waarde in de tijd van de Profeet ﷺ. Beide zijn geldig, maar wees consequent in je keuze.
Wanneer moet je Zakaah betalen?
Je betaalt Zakatul‑Maal zodra:
• je vermogen één islamitisch jaar boven de Nisaab is gebleven
• de datum waarop je voor het eerst de Nisaab bereikte, wordt jouw vaste jaarlijkse Zakaah‑datum
Achterstallige Zakaah
Heb je één of meerdere jaren geen Zakatul‑Maal betaald terwijl je wél zakatplichtig was?
• het uitstellen van een verplichting is een zonde
• je moet direct berouw tonen
• je moet alle achterstallige Zakaah alsnog betalen, ongeacht hoeveel jaren
• verplichtingen moeten onmiddellijk worden voldaan
Belangrijk: dit zijn algemene richtlijnen. Iedere situatie is uniek, daarom is het verstandig om jouw omstandigheden te bespreken met mensen van kennis of betrouwbare geleerden.
Waarover betaal je Zakatul‑Maal?
1. Goud en zilver In elke vorm, behalve sieraden die uitsluitend voor persoonlijk gebruik zijn.
2. Geld en geldmiddelen, zoals:
• spaargeld
• salaris
• contant geld
• geld op bankrekeningen
• huuropbrengsten
• geld dat je hebt uitgeleend (onder voorwaarden)
3. Investeringen, zoals:
• aandelen gekocht om te verhandelen: volledige marktwaarde is zakatplichtig
• aandelen als lange‑termijn investering: je betaalt alleen over de zakatplichtige activa van het bedrijf
4. Handelswaar, alles wat je hebt gekocht met de intentie om te verkopen, zoals voorraad van een winkel of producten etc..
Eenvoudige en complexe situaties
De meest voorkomende situaties (Zakatul‑Maal over spaargeld) is meestal eenvoudig te berekenen met de richtlijnen hierboven. Maar sommige situaties kunnen ingewikkelder zijn, zoals:
• ondernemingen en zakelijke bezittingen
• gemengde investeringen
• geld dat vaststaat of niet direct beschikbaar is
• kwesties waar meningsverschillen bestaan tussen geleerden
• complexe vermogensstructuren
In zulke gevallen is het belangrijk om mensen van kennis te raadplegen, zodat je begeleiding krijgt die past bij jouw situatie en je tot een juiste en verantwoorde berekening komt.
Wie mag Zakaah ontvangen?
Allaah noemt acht categorieën die recht hebben op Zakaah, waaronder:
• de armen
• de behoeftigen
• schuldenaren
• reizigers in nood
• mensen die zich inzetten op de weg van Allah
(Volledige lijst staat in Soerah At‑Tawbah, vers 60.)
Andere soorten Zakaah
Naast Zakatul‑Maal bestaan er andere vormen, zoals:
• Zakatul‑Fitr
• Zakaah over landbouw
• Zakaah over vee
• Specifieke vormen van handelszakaah
• Zakaah over gevonden schatten (rikāz)
Deze hebben eigen regels en voorwaarden. Voor deze vormen is het verstandig om geleerden of authentieke bronnen te raadplegen.
Waarom jouw Zakaah telt
Met jouw Zakatul‑Maal:
• help je direct de meest kwetsbare mensen
• zuiver je je bezit
• versterk je de gemeenschap
• bouw je mee aan rechtvaardigheid
Disclaimer
Deze tekst biedt algemene voorlichting over Zakatul‑Maal. Hoewel wij streven naar correcte en betrouwbare informatie, kunnen individuele situaties verschillen. Voor persoonlijke vragen, complexe gevallen of situaties waarin meningsverschillen bestaan tussen geleerden, adviseren wij om mensen van kennis of betrouwbare geleerden te raadplegen. Zij kunnen jouw situatie beoordelen op basis van de juiste islamitische bronnen.